Linux kurulumunu anlatmadan önce linux cd hazırlama kısmından bahsetmek gerek diye düşündüm ayrıca linux seçiminden de bahsedicem. ÇoÄŸu arkadaşımız yanlış cd çekiminden dolayı linux kuramıyor. Bu kısmı bir aydınlatalım artık…
Hangi işletim sistemini kullanıyoruz?
Windows XP? Windows Vista? 2000,2003? Linux? Solaris? BSD türevleri?
Ne kullanırsak kullanalım kendi gereksinimlerimize göre olduğu kesin. Zaten beklentilerimizi gerçekleştirmediğinde başka bir sisteme atlayış yapıyoruz. Linux da böyle bir sistem. Windows çoğu gereksinimize yanıt versede bazı noktalarda yetersiz kalabiliyor. Ayrıca farklı bir arayış ve değişik tatlar almak linuxla mümkün.
Linux ve Türevleri: (Distributions - Distro - Dağıtım)
Tüm linux türevlerini yazsam sayfa boşa dolacağından size major yani en çok kullanılan linux distrolarını ve edinebileceğiniz adresleri vericem.
Linux Distroları ile ilgili geniş bilgi için: http://www.distrowatch.com
Ubuntu Linux: http://www.ubuntu.com
Ubuntu indirme adresleri: http://www.ubuntu.com/getubuntu/download
OpenSuse Linux: http://www.opensuse.org
OpenSuse indirme adresleri: http://en.opensuse.org/Download
Fedora Linux: http://www.fedoraproject.org
Fedora indirme adresleri: http://fedoraproject.org/get-fedora.html
Debian Linux: http://www.debian.org
Debian indirme adresleri: http://get.debian.net
PCLinuxOS Linux: http://www.pclinuxos.com
PCLinuxOS indirme adresleri: http://www.pclinuxos.com/index.php?option=com_ionfiles&Itemid=28
Mandriva Linux: http://www.mandriva.com
Mandriva indirme adresleri: http://www.mandriva.com/en/download
Gentoo Linux: http://www.gentoo.org
Gentoo indirme adresleri: http://www.gentoo.org/main/en/mirrors2.xml
Diğer distrolar ve indirme adresleri için http://www.distrowatch.com adresinden bilgi alabilirsiniz.
Peki bir sürü linux var hangisini tercih etmeliyim?
Linux ile uzun yıllar haşır neÅŸir olmuÅŸ biri olarak ÅŸunu söyleyebilirim. Tüm linux distroları birbirine benzer. Örnek olarak gentoo yeni baÅŸlayanlar için zordur ubuntu kolaydır fakat hepsi tek bir noktada birleÅŸir o da shell kabuk sistemidir. Yani komut sistemi…
Linux komut bilginiz ne kadar iyiyse bir linux distrosunu o kadar iyi kullanırsınız.
Yeni BaÅŸlayanlar;
Ubuntu, pclinuxos, mandriva linuxa başlangıç yapacaklar için ideal distrolardır. Kurulumları ve kullanımları kolaydır.
Yeni başlayanlar için tavsiyem şu;
Help ve documentation (yardım ve dökümantasyon) kısımları geniş olan, anında yardım bulabileceğiniz linux dağıtımını seçiniz. Ubuntunun kurulumu ve kullanımıyla ilgili bir sürü döküman bulabilirsiniz ayrıca http://www.ubuntuforums.org adresinden anında sorularınıza cevap bulabilirsiniz.
Orta seviye kullanıcılar;
Ben linuxtan baya çakarım diyosanız siz orta seviyesiniz :)
Ubuntu, OpenSuse, Debian, Fedora, Mepis, Mint gibi iÅŸletim sistemlerini deneyebilirsiniz.
Orta seviye kullanıcılar için tavsiyem şu;
Linuxun Gui, deamon, paket yönetimi, masaüstü yönetimi kısımlarını öğrendiğinize göre daha size hitap eden dağıtımı bulmalı ve kendinize göre dizayn etmelisiniz. Böylece maximum verime ulaşabilirsiniz.
İleri düzey kullanıcılar;
Gentoo, Slackware, Sabayon, CentOS gibi işletim sistemleri ideal ama isteyen ubuntu da kullanır zorlayan yok :)
Birde scratch dediğimiz kendi linuxumuzu oluşturma olayı var. Linux scratch; linuxu tamamen kendimize özel bir sürüm olarak dizayn etmektir. Tam anlamıyla linuxa hakim olmalıyız ki böyle bişey yapabilelim.
Merak edenler: http://www.linuxfromscratch.org/ adresinden bilgi alabilir.
İleri düzey için tavsiyem yok zaten onlar tüm tavsiyeleri dinlemişlerdir.
Gelelim linux çekimine;
bu kısmı örnek olarak bir dağıtım üzerinden anlatıcam.
Ubuntu linux 7.10 Gutsy Gibbon sürümünü indiriyoruz. İndirme kısmında dikkat etmemiz gereken nokta kendi bilgisayar mimarinize (architecture) uygun linux sürümünü indirmelisiniz. Bu kısmı açıklayalım:
i386 : Intelin 1990 yılında çıkardığı 386dx isimli makinasına verilen isim.
i486: Yine intelin çıkardığı 486dx isimli makina.
i586: Intel Pentium
i686: Pentium Pro/2/3/4 ve üstü
x86_64: AMd Athlon 64 bit, Intel Core 2 Duo
IA64: Itanium
PPC: PowerPC
EM64T: Intel Extended Memory 64 Technology
Alpha: Tru64 AlphaServer
Sparc: Sun
Yani indireceğimiz linux sürümü bilgisayarımızın cpu suna göre ve bilgisayarımızın modeline göre ayrılıyor. 32bitlik sürümler, 64bitlik sürümler, apple, ibm, sun makinalar için ayrı sürümler vs.
Klasik bir pcmiz olsun. Pentium 4 3.0 işlemci, intel board üzerine. indirmemiz gereken sürüm ubuntu i686 sürümüdür.
Başlıyoruz;
http://www.ubuntu.com/getubuntu/download adresine giriyoruz.
Desktop edition 7.10 seçiyoruz.
Standard personal computer (x86 architecture, PentiumTM, CeleronTM, AthlonTM, SempronTM) seçiyoruz.
Choose a location near you kısmından Turkey Linux kullanıcıları derneği (Asia) seçiyoruz tabi türkiyedeysek. Nerede ikamet ediyorsak oraya yakın bir yer seçin ki hızlı download edebilesiniz.
Check here if you need the alternate desktop CD. This CD does not include the Live CD, instead it uses a text-based installer. Bu kısmı eğer yeni linux kullanacaksanız işaretleyin görüntü deskteli yükleme işlemi sağlar, işaretlemezseniz kurulumu text based screen yani yazı tabanlı bir ekrandan yaparsınız.
Start Download…
Download Linki: ftp://ftp.linux.org.tr/pub/ubuntu-releases/gutsy/ubuntu-7.10-desktop-i386.iso
1024 adsl ile yaklaşık olarak 1 saat 45 dakikada indirmelisiniz.
Evet şimdi elimizde şöyle bi dosya var.
Makinanızda winrar yüklü ise bu dosyayı winrar işaretiyle gösterecektir.
SAKIN DOSYALARI WINRAR İÇİNDEN ÇIKARTMAYIN!!!
Bizim işimiz iso dosyasıyla. Cd-rw yahut dvd-rw mize bir boş cd takıyoruz.
Nero CD yakma programımızı açıyoruz. Nero 7 de Nero Express i açabilirsiniz. Gelen Ekranda Kalıp, Tasarı, Kopya kısmına geliyoruz. Disk kalıbı veya Kayıtlı tasarıya tıklıyoruz. Gelen ekranda ubuntu-7.10-desktop-i386.iso dosyamızın yerini gösterip tamam diyoruz. Hiçbişey değiştirmeden Yak a tıklıyoruz. Bootable Linux CD miz hazır!
Screenshot:
EÄŸer DVD iso ise;
örneğin Debian için dvd isolar var onun içinde boş bir dvd takıp aynı işlemleri uyguluyoruz.
Gelecek yazıda resimli olaraktan ubuntu linux kurulumunu anlatıcam. Saygılar…
19 Åžubat, 2008 saat 05:05
[…] Linux Seçimi ve Bootlable CD Hazırlama Feb […]