ÇoÄŸu kiÅŸi için artık “Windows” kurmak çocuk oyuncağı olurken, tıpkı benim gibi “Windows” kurmaktan sıkılanlar da pek de azınlıkta deÄŸiller… Bu yazımızda bu sorunun üzerine durup, aslında elimizin altında olup da fazla ortalıklarda gözükmeyen, “Unattended Installation” yani Microsoft’un Türkçe çevirisiyle “Katılımsız Kurulum”‘dan bahsedeceÄŸiz.
Eskiden bıkıp usanmadan Windows kurup duruyorduk. Ufak bi sorun mu var? Yada bilgisayarınız mı yavaÅŸladı? En iyisi temiz bir Windows kuralım. Öyle böyle derken, o zamanlar adınız bir de “Windows kuran kiÅŸiye” çıktı mı, yandınız. O bilgisayar senin bu bilgisayar benim derken, belli bir Windows kurma deneyiminden sonra artık gözü kapalı, ekrandaki ilerlemelerin gelme sürelerini hesaplayarak odalar arası mekik dokuyan ve en hızlı kaç dakikada Windows kurabildiÄŸini hesabını tutan bir adam çıkıyor karşınıza. Artık “Next/Ä°leri” demekten adama gına geliyor. Hele bir-iki bilgisayar deÄŸil de, onlarca veya yüzlerce bilgisayarı yöneten bir kiÅŸiyseniz vay halinize.
Peki, “Katılımsız Kurulum” ne demek oluyor? Bilgisayarınızı kurmaya baÅŸlarken genelde sizinde yanı başında oturup ona yol göstermenizi ister. Size seçenekler sunup sizin isteÄŸiniz doÄŸrultuda kurulumunuzu özelleÅŸtirmenizi saÄŸlar. Yani yanıtlar sizden gelir. Yok bilgisayarınızın adı, yok saat diliminiz, yok Product Key’iniz(ürün anahtarınız) vs…Teker teker bunların yanıtını bizden bekler durur.
Madem yanıtlar bizde, bunları toptan verip de kurtulmak mümkün. Dikkatli olan arkadaÅŸlar hemen hatırlayacaklar, Windows kurarken disket sürücüğümüz ara sıra yoklanır “dıırt dııırrrt” diye. Ä°ÅŸte Windows bu yoklamalarda disketten yanıt dosyası arar.
Yani uzun lafın kısası “Katılımsız Kurulumda” bir adet yanıt dosyası oluÅŸturup bunu diskete kaydediyoruz, böylece kurulum yaparken Windows’un size hiçbir ÅŸey sormadan kendi kendine kurulumunu saÄŸlıyoruz.
Ä°sterseniz artık “Katılımsız Kurulum” disketini nasıl hazırlayacağımızı adım adım anlatmaya baÅŸlayayım. Burada anlatacağım iÅŸlemler Windows 2000 Professional, Windows XP Home/Professional, Windows 2000/2003 Server ailesi için hemen hemen benzer olup, size anlatırken ufak tefek farklılıklar olduÄŸunda yeri geldiÄŸinde belirteceÄŸim.
Öncelikle iÅŸletim sisteminizin kurulum CD’sindeki “SUPPORT\TOOLS” klasörünün içindeki “Deploy.cab” dosyasını bilgisayarınıza kopyalayın ve açın.
- “Deploy.cab” dosyasının açılmış hali.-
“setupmgr”‘a tıklayarak, Windows Kur Yönetici Sihirbazını çalıştırın
Ekrana gelen Sihirbazından Next diyerek geçiyoruz. (Bu son Next’lerimiz olur inÅŸallah )
Yeni bir yanıt dosyası oluştur.
Varolan bir yanıt dosyasını değiştir.
1. seçenek yeni bir yanıt dosyası oluÅŸturmak için 2. seçenek ise daha önceden bir yanıt dosyası oluÅŸturmuÅŸ iseniz bunu tekrar yükleyerek ufak tefek deÄŸiÅŸikler yapıp tekrar kaydetmek için. Dolayısıyla bizim elimizde daha böyle bir ÅŸey olmadığından dolayı. “Yeni bir yanıt dosyası oluÅŸtur” kısmını seçip ilerliyoruz.
Windows Kur Yöneticinde oluşturacağımız yanıt dosyası bir kaç farklı kurulum yüklenmesine olanak sağlar.
Windows Katılımsız Yükleme
Sysprep Yüklemesi
Uzaktan Yükleme Hizmetleri
Biz Windows Katılımsız Yüklemeyi seçip ilerleyeceğiz ama diğer seçenekleri de biraz açıklayayım.
Windows Katılımsız Yükeme: Yazımızın başında bahsettiÄŸimiz gibi Windows’umuzu CD’den kurup kurulum sırasında bize sorulan soruların yanıtlarını otomatik olarak verilmesi için bir yanıt dosyasına oluÅŸturacağımız bölüm.
Sysprep Yüklemesi: Deploy klasörünün içindeki “syspreb.exe” dosyasını çalıştırarak makinenin imajını alıp diÄŸer makinelere dağıtmak için kullanılan her bir kullanıcı için oluÅŸturduÄŸumuz yanıt dosyası. Fakat Microsoft bile bunun çok kullanışsız olduÄŸunun farkında (CD’lere bölemiyorsunuz vs…) ve zaten piyasadaki 3.party yazılımlar bu iÅŸi çok daha iyi yapıyor.
Uzaktan Yükleme Hizmeti: Adı üzerinde Windows’u uzaktaki baÅŸka bir makineden yüklemek için yanıt dosyası oluÅŸturuyorsunuz diyelim ve bu konunun detaylarına girerek fazla kafa karıştırmayalım.
Buradan Windows “Katılımsız Yüklemeyi” seçerek ilerliyoruz.
Bu konuyu yazarken Windows XP CD’sindeki “Deploy.cab” dosyasını kullandım. Dolayısıyla platform Client olarak XP, Server olarak ta ÅŸuanda 2002 Server gösteriyor (2003 Server CD’sindeki Deploy.cab böyle deÄŸil tabii)
Tabii XP’nin çıktığı tarihi düşünürsek o zamanlar 2003 Server yoktu ama bunu yazmanın alemi de yoktu Microsoft’un planlarına göre çıkaracak olduÄŸu Server’ın “.Net Server” isminden önce “2002 Server” olarak çıkarmayı düşündüğünü de öğrenmiÅŸ olduk böylece. Microsoft’un boÅŸluÄŸuna gelmiÅŸ diyerek geçiyoruz.
EÄŸer Windows 2000 ailesinden birisinin “Deploy.cab” dosyasını alsaydık, oradaki platformlarda Windows 2000 Pro/Server ÅŸeklinde görünecekti.
Åžimdi geldiÄŸimiz kısım Windows kurulumu sırasında kullanıcının etkileÅŸim düzeyini belirleyeceÄŸimiz kısım. Biz elimizi ayağımızı sürmeyeceÄŸimize göre “Tam otomatik” kısmını seçip ilerleyeceÄŸiz.
Varsayılanları sağla:Windows varsayılan ayarları verir kullanıcıdan değiştirmesini bekler.Tam otomatik: Kullanıcıdan herhangi bir yanıt beklemez. Yanıt dosyasındaki yazılı verilenleri uygular.
Sayfaları gizle: Yanıtların tümünü bir Windows kurma sihirbazı sayfasında sağladıysanız, Kur bu sihirbaz sayfasını kullanıcıdan gizler.Salt Okunur: Kur yanıtları gösterir ancak değiştirilmesine izin vermez.
GUI katılımlı: Öncelikle ” GUI nedir?” onu açıklığa kavuÅŸturalım. Windows kurulumu 2 aÅŸamadan oluÅŸmaktadır bir Text mode birde GUI (Graphical User Interface = Grafiksel Kullanıcı Arabirimi) mode.
Text Mode:Kurulum aşamasının başlangıcındaki yönergeleri sadece klavyeden değiştirdiğimiz sadece yazılardan oluşan,hani yazı tabanlı mavi ekran varya o işte.
GUI Mode:Grafiksel arabirimin ortaya çıktı mouse’un kullanmaya baÅŸladığımız andan itibaren Windows kurulum kısmı.,
Ä°ÅŸte GUI katılımlı derken de Text Mode kısmının yanıtlarının otomatik verilip GUI kısmının bizim tarafımızdan manuel olarak devam etmesini saÄŸlar. Burayı da “Tam Otomatik” kısmını seçerek geçiyoruz.
Åžuan için networkle iÅŸimiz yok biz Windows’u CD’den yükleyeceÄŸimize göre “Hayır, bu yanıt dosyası bir CD’den yüklemek için kullanılacak” kısmını ÅŸeçerek ilerliyoruz.
Evet artık sorularımızın yanıtlarını vermeye başlayalım. Lisans Sözleşmesini kabul edip ayarlar kısmına geçiyoruz
Windows kurarken size yönelen soruların hepsi burada. Size sadece şimdi kendinize göre ayarlamanız kalıyor.
Hemen yeri gelmiÅŸken belirtelim, Windows 2000Pro/Server CD’sinin içindeki Windows kurulum yöneticisi doÄŸal olarak biraz daha eski versiyon. Mesela XP ile gelen sol taraftaki Navigasyon Menü Windows 2000Pro/Server CD’sindeki Windows kurulum yöneticisinde yok.
Windows 2000Pro/Server’ın Windows kurulum yöneticisinde olmayan bir özellik daha. Ãœrün anahtarı (Product Key) yada bizim daha çok kelime olarak kullanmayı tercih ettiÄŸimiz CD key kısmı. Buraya giriyorsunuz. Peki Windows 2000′deki arkadaÅŸlar ne yapacak? Birazdan
“Görüntü Ayarları” kısmını “Varsayılan” olarak bırakmanızı tavsiye ederim. EÄŸer ekranın tazeleme oranını 85 Hertz yaparsanız bilgisayarınızın açılmama olasılığı çok fazla. Bunları daha sonradan sürücülerinizi yükledikten sonra ayarlarsınız.
Bilgisayar Adları kısmında bilgisayarınızın adını giriyorsunuz. EÄŸer çok fazla kuracağınız bilgisayar varsa ve her birine ayrı ayrı ad vermek istiyorsanız tek tek adlarını girin. Fakat bu iÅŸlemi yaparsanız ekstradan her bir bilgisayarın ayrı ayrı özelliklerinin tutulduÄŸu “unattend.udb” adında “UDB” dosyası oluÅŸturuyorsunuz.EÄŸer böyle tek tek uÄŸraÅŸacaksanız hemen aÅŸağısında bulunan kutucuÄŸu iÅŸaretleyerek “Bilgisayar adlarını kuruluÅŸ adına dayalı olarak otomatik üret” kısmını seçin. Böyle UDB dosyasını olayın içine katmamış olursunuz.
Ayarlamalarla ilgili son olarak buradaki bir kaç şeye daha biraz değineyim. Windows kurarken sizden bir adet yöneticisi şifresi oluşturmanız istenmektedir. Güvenliğiniz için mutlaka oluşturun boş geçmeyin.Burayı göstermemin sebebi aşağıdaki seçeneklerden.
Yani 1.seçenek;
Yanıt dosyasında yönetici parolasını şifrele:
Eğer burası işaretli olmazsa, girmiş olduğunuz parola bu işlemler bittiğinde yanıt dosyasına baktığınızda parolanızın çok berrak bir şekilde okunabildiğini göreceksiniz. Keza oluşturmuş olduğunuz bu disketi bir bilgisayarda unutursanız geçmiş olsun. O yüzden mutlaka bu seçeneği işaretleyin. Parolanızı şifrelediğnizde yanıt dosyasında ne yaptığını ise biraz sonra göstereceğim.
2. seçenek ise;
Bilgisayar başladığında otomatikman yönetici olarak oturum aç. Otomatik oturum açma sayısını da siz belirliyorsunuz.
Bu da güzel bir özellik: Sisteminiz kendi kendine güzelce kuruldu ve sıra geldi sürücüleri yüklemeye. Şöyle hesapladınız sürücülerinizi kurma sırasında 4 kere bilgisayarınızı yeniden başlatacaksınız. Zaten siz başındasınız bu 4 sefer bana sormasın ondan sonra sormaya başlasın deyin keyfinize bakmaya devam edin.
Bütün seçenekleri kendinize göre ayarladıktan sonra “Son” sekmesini tıklayarak geçiyoruz ve yanıt dosyamızı oluÅŸturmuÅŸ oluyoruz. Deploy klasörünün içine bakarsanız 2 adet dosya oluÅŸturmuÅŸ olduÄŸunuzu görürsünüz. “Unattend.txt” ve “Unattend.bat”. Bizim iÅŸimize yarayacak olan “Unattend.txt” dosyası.
OluÅŸturduÄŸumuz “Unattend.txt” dosyasının içeriÄŸi-
Evet görmüş olduÄŸunuz gibi oluÅŸturduÄŸumuz “Unattend.txt” dosyasının içeriÄŸi buna bezer ÅŸekilde oluyor herkes kendine özgü yapılandırma yaptığı için farklılık gösterecektir tabi.
Åžimdi gelelim birazdan dediÄŸimiz konulara. Windows 2000 Pro/Ser daki Windows kurulum yöneticisinde “Product Key” kısmı yok demiÅŸtik. O zaman Windows 2000 kullanıcıları bunu, bu dosyanın içindeki [UserData] kısmına ProductID=XXXXX-XXXXX-XXXXX-XXXXX-XXXXX ÅŸeklinde girerlerse sorunlarını halletmiÅŸ olurlar.
İkinci olarak ekrandaki resimde girmiş olduğum yönetici parolasına bakmanızı istiyorum yani resimdeki AdminPassword kısmına. Benim Admin parolam bu işte. Gerçi aklında böyle şifreleri tutan arkadaşlarla olabilir. Ama bu size bahsettiğim parolanızı şifrelenmiş olmasından başka bir şey değil. Halbuki benim girmiş olduğum parola 6 basamaklı idi. Eğer işaretlemeseydim onu net bir şekilde görebilirdiniz.
Åžimdi en önemli kısma geldik. Bu dosyayı diskete atarken direk atmıyoruz, isim ve uzantı deÄŸiÅŸtirerek atıyoruz. Windows bu ismi arıyor yoksa normal kurarmış gibi siz elle Next’lere devam edersiniz.
Yapmanız gereken tek ÅŸey “Unattend.txt” dosyasının ismini “winnt.sif” olarak deÄŸiÅŸtirmek ve diskete atmak. Buna dikkat edin diyorum, çünkü bir çok kullanıcı dosya uzantısını deÄŸiÅŸtirdim sanıyor ancak Windows varsayılan ayarlarında dosya uzantıları gizli olduÄŸundan, sonuç “winnt.sif.txt” oluyor. Buraya bir kez daha dikkat edin diyerek artık “winnt.sif” dosyasını diskete atmakla yanıt dosyamızla iÅŸimiz bitiyor.
Şimdi kurulum için ön hazırlıklara ve tecrübe aktarımlarına geçelim.
Windows kuracağınız bölümü formatlayın eÄŸer önceden baÅŸka bir iÅŸletim sistemi yada vs… varsa Windows kurulumu diskinizin formatlama iÅŸleminin sonuna kadar manuel devam eder.
Unattended disketi, disket sürücünüze takın.
Bilgisayarınızı her zamanki gibi Bios’tan ilk önce CD’den baÅŸlıyacak ÅŸekilde ayarlayın Windows CD’nizi Boot edilecek CD sürücüye yerleÅŸtirin.
Kuruluma baÅŸlarken bazı bilgisayarlarda gözlemlediÄŸim ÅŸu noktayı da belirteyim. Windows kurulumunu baÅŸlatmak için bir tuÅŸa basın kısmı geldiÄŸinde eÄŸer sizden her hangi bir tuÅŸa basmanızı bekliyorsa bir seferliÄŸine basın ve artık koltuÄŸa yaslanarak kurulumun kendi kendi kurulmasını ilk sefer olması sebebiyle gözlemleyin derim Ancak bu kuruluma baÅŸlarken hani bir tuÅŸa basın olayını da kendisi yapıyorsa. Bilgisayarınızın ilk restart’ından hemen sonra Bios’tan boot sırasını ilk olarak C’ye vermeniz gerekecek ondan sonra yine koltuÄŸunuza yaslanabilirsiniz aksi halde sabahtan akÅŸama kadar Windows kur dosyaları kopyalanıp restart eder durur
Evet yazımızın sonuna geldik. Gerçekten “Katılımsız Kuruluma” bir kere alışırsanız bırakamazsınız emin olun. Özellikle bizim gibi test sonuçlarının saÄŸlıklı olabilmesi için gün aşırı Windows kurulumu yapıldığını göze alırsak bizim için de epey yararlı oluyor.
14 Haziran, 2007 saat 15:04
sysprep kurulumu
1 Ocak, 2008 saat 12:22
BENÄ°M DÄ°SKET SÃœRÃœCÃœM BOZUK BU İŞİ SANKÄ° ORDAN YAPIODUK YANLIÅžIM MI VAR YOKSA… EÄžER BÖYLEYSE DÄ°SKET SÃœRÃœCÃœ OLMADAN BAÅžKA YOOLU VARMI BU İŞİN TÅžK LER
26 Ocak, 2008 saat 19:18
Katılımsız kurulum anlatımı için çok tşkler. Bir soru sormak istiyorum; Windovs kurarken tek bir cd (dvd de olabilir) içersine Windovs ve ana kart, ekran kartı vb., tercihimiz olan anti-virüs ve kullanmakta olduğumuz-tercih ettiğimiz diğer tüm programları bir paket halinde kurmak-yüklemek ve tek bir seferde hepsini kurmak mümkün müdür? Bu mümkün ise anlatırmısınız? Tşk ederim..
26 Ocak, 2008 saat 20:29
evet bu mümkün arkadaşım. internette hazır sürücülü windows xp sürümlerini bulabilirsiniz. ayrıca bu işlem üzerine yakında bir yazı yazıcam. saygılar
27 Mart, 2008 saat 16:51
Bilgisayarımız da disket sürücümüz yoksa ne yapmak gerekiyor bunula ilgili yazı yazarsanız sevinirim
Bilgi İçin Teşekkürler